gugukluhayat

Tambur, Türk müziğinde yaygın olarak kullanılan telli bir sazdır.

Tamburun kökeni, hangi tarihte ortaya çıktığı bilinmemektedir. Sümerce "pantur"dan geldiği hakkında bilgiler mevcuttur. Araplar, kelimenin "kuzunun kuyruğu" anlamına gelen "dumba-i bara"dan geldiğini söylerler. Sözcük, sonraları İran'da ve Orta Asya'da, daha çok bağlamaya benzeyen armudi gövdeli, uzun saplı çalgıların adı olarak kullanılmıştır. Özellikle Avrupalı gezginlerin (örn. Charles Fonton ve Toderini), sapındaki perde bağları dolayısıyla Türk müziğinin ses sistemini gözle görülür biçimde yansıttığını yazdıkları tambur, günümüzde yalnızca Türkiye'de kullanılan belki de tek çalgıdır. Sazı icra edenlere "tamburi" ismi verilir. Farabi, "horasan tamburu"ndan bahsetmektedir. Evliya Çelebi XVII. yüzyılda İstanbul'da 500 tamburi bulunduğunu ifade ediyor. Tarihte tambura; Farabi'de "Horasan tanburu", Maragali Abdulkadir'de "tanbur-ı Şirvaniyan" ile "tanbura-i Türki" adlarındaki çeşitleri ile değinilmiştir.

Bugün kullanılan tambur ise ilk kez Kantemiroğlu'nda görülmüştür. Dimitri Kantemir tarafından tambur, Türk müziği ses sistemini ifade maksadıyla kullanılmıştır. Uzun yıllar Türk müziğinde rağbet edilen bir saz olan tamburda virtüöziteyi getiren Tamburi Cemil Bey olmuştur. Geliştirdiği yeni icra şekli, tamburun klasik üslubuna alternatif olmuş ve yeni bir çığır açmıştır. Tamburi Cemil Bey, viyolonsel ve yaylı tamburu Türk müziğinde ilk kez kullanmıştır. Mesut Cemil'in tambur üslubu babasının izlerini taşımakla birlikte birçok yönden ondan farklılık gösterir. En uygun geçkilerle bezenmiş zengin bir melodik yapı, ustaca çalış Mesut Cemil'de de aynen vardır. Makamları tutumlu bir tavırla tanıtır, bastığı perdelerin tam hakkını vererek, aşırıya kaçmadan yaptığı zarif süslemeler ve kaydırmalar ve güzel geçkilerle çalışını zenginleştirmiştir. Tamburi Büyük Osman Bey, Tamburi İzak, Tamburi Cemil Bey, Kadı Fuat Efendi, Mesut Cemil, Refik Fersan, İzzettin Ökte, Ercüment Batanay, Necdet Yaşar, Özer Özel, Abdi Coşkun, tavır olarak örnek alınan tamburilerden bazılarıdır.

Tambur perdeleri

Perdeleri için, bağırsak (katkut) veya olta misinası kullanılır. Cemil Bey'in zamanında tambur 42 perdeliydi. Sonra Arel sistemi gereğince 48 perde bağlanmaya başlandı. Günümüzde ise transpozede kolaylık sağladığı iddiasıyla 65, hattâ daha fazla perdeli olabilmektedir.

Tambur, sapı oldukça uzun bir sazdır (ortalama 73–84 cm). Sapın üzerine bağlanan perdeler konusunda Tamburi Cemil Bey şunları söylemektedir:

“ Bu perdeler mandolin ve gitarda olduğu gibi sap üzerine tespit edilmiş olmayıp, iki tarafa hareket edecek surette bağlandığından ve sapın tûli dahi müsâit bulunduğundan, tambura her istenilen perde ilave edilebilir. Tüm icra bu sap üzerinde en altta bulunan telde yapılır. Bu, tek tel üzerinde yapılan icrada, telin mızrap yardımıyla titreştirilmesinden, tamamen kapalı olan teknesinin içindeki hava da rezonansa girer ve tannaniyet diye tabir edilen inilti sağlanmış olur. Tamburiler icra sırasında sapı hafifçe yukarı-aşağı sallamakta ve bu sayede titreşimi arttırarak farklı duygular ifade edebilmektedirler. „

Tambur mızrabı

Tamburun mızrabı kaplumbağa kabuğundan (bağa) elde edilir. Oldukça sert bir maddeden yapılan mızrabın uzunluğu icracının isteği üzerine 9.5-13.5 cm. arasında değişir. Esnemez bir çubuk olan mızrabın iki ucu da kullanılır. Ama iki uç, farklı tınılar elde edebilmek için birbirinden biraz farklı yapılır. Sağ elin baş, işaret ve orta parmakları ile tutulan mızrap, tellere geniş yüzüyle değil, diklemesine dar yüzüyle vurulur. Bu vuruş, çalgının tok ses vermesini sağlar. Mızrabı böyle tutulan başka çalgı yoktur.

Teller

Tamburda dördü sarı ve üçü de çelik olmak üzere yedi tel vardır. Bazen sekiz telli de olabilir. Günümüzde genellikle sekiz telli tamburlar yapılmaktadır.

İngiliz The Guardian gazetesinden 31 müzik otoritesi ve yazarı tarafından seçilen 2021'in en iyi 20 şarkısının listesi yayımlandı. Her yıl açıklanan prestijli listede bu yıl ilk sırada Self Esteem sahne ismiyle tanınan Rebecca Lucy Taylor'ın 'I Do This All the Time' şarkısı yer alıyor.

İngiliz The Guardian gazetesi bu yıl da yılın en iyi şarkısını seçti. Gazetenin 31 müzik yazarı ve otoritesinden yola çıkarak hazırladığı listede, 2021 yılının en iyi 20 şarkısı yer aldı. 2021’e damga vuran şarkılar arasında bu yıl uzun süre sonra yeniden albüm çıkaran ABBA’dan Billie Ellish’e birçok isim yer alıyor.

İşte The Guardian gazetesine göre 2021’e damga vuran şarkılar;

20) The Weeknd – Take My Breath

19) Silk Sonic – Leave the Door Open

18) Abba – Don't Shut Me Down

16) Wolf Alice – How Can I Make It OK?

15) Parris – Skater's World ft Eden Samara

14) Cassandra Jenkins – Hard Drive

13) Lil Nas X – Montero (Call Me By Your Name)

12) Japanese Breakfast – Be Sweet

11) BTS – Butter

10) Anz – You Could Be ft George Riley

9) Little Simz – Introvert

8) The Weather Station – Tried to Tell You

7) Billie Eilish – Your Power

6) Olivia Rodrigo – Good 4 U

5) Muna – Silk Chiffon ft Phoebe Bridgers

4) Caroline Polachek – Bunny Is a Rider

Müzik dinlemenin yararları ile ilgili birçok farklı yazı ile karşılaşmanız mümkün. Genellikle müzik dinlemenin sonsuz bir yararı olduğu ifade ediliyor. Her ne kadar bunun büyük oranda doğru olduğunu düşünsek bile yine de araştırma sonuçları bazı problemleri ortaya koyuyor.

Yapılan araştırmalara göre müzik dinleyen kişiler daha sağlıklı ve zinde olabiliyor. Ancak gece uyumadan önce müzik dinleyenler ise uyku kalitesini büyük oranda kaybediyor. Böylece gündelik hayat içerisinde son derece zayıf bir hale gelebiliyor. Ayrıca zihin dinlenmediği için gün içerisinde motive olmak çok daha zorlaşıyor.

Gece uyumadan önce dinlediğiniz müzik zihne kazınıyor. Halk arasında ağzına dolanmak olarak ifade edilen şarkıların sürekli olarak tekrar edilmesi beyin tarafından gerçekleştiriliyor. Beyin sürekli bir şekilde bunu kendi içerisinde tekrarlıyor. Şarkı sözleri tekrarlanınca bu beyin için yorucu bir aktivite oluyor.

Gündelik hayatın stresi oldukça fazla. Y kuşağı üyesi 199 denek ile yapılan araştırma sonuçlarına göre gündelik hayatın stresini atmak için büyük bir çoğunluk gece veya sabah müzik dinliyor. Özellikle gece dinlenilen müziklerin bu kişiler üzerinde motivasyon eksikliği yarattığı görülüyor. Araştırmaya katılanların yüzde 33 gibi bir bölümü gece uyumadan önce dinledikleri şarkıların dillerine dolandığını söylüyor. Müzik dinlemenin yararları bu tür nedenlerden dolayı sanılandan daha az.

Özellikle tekrar eden melodiler ve akılda kalıcı şarkılar uyumadan önce dinlenildiğinde zihni daha fazla yorabilir.

1. Sezen Aksu

Ünlü ve bir o kadar da yetenekli Sezen Aksu olmadan böyle bir liste hayal bile edilemez. Aksu, neredeyse 60 yıldır Türk müzik sektörünün içinde aktif olarak yer alıyor. Üstelik kendisi sektöre pek çok genç yetenek de kazandıran bir “beste fabrikası” olarak da anılıyor. Ayrıca Spotify’ın 2019-20 listesine gröre Türkiye’de en çok dinlenen kadın sanatçı. Sezen Aksu şu an 65 yaşında ve söz yazarı, besteci ve yetenek avcısı olarak kariyerine devam ediyor.

Tarkan, İngilizce şarkı söylemeden 3 kıtada müzik listelerinde başarı elde edebilen birkaç Avrupalı şarkıcıdan biridir. Washington Post’a göre Popun Türk Prensi veya Türkiye’nin Elvis Presley’i olarak anılır. En çok bilinen şarkısı, İngilizce konuşanlar arasında “Kiss Kiss” olarak da bilenen, Şımarık’tır.

Türk pop müzik şarkıcısıdır. “Every Way That I Can” parçasıyla 2003 Eurovision Şarkı Yarışması’nı kazandıktan sonra iyice ünlenmiştir. Kariyerine başlamadan öncen Sezen Aksu’yla çalışırken, aynı zamanda opera dersleri de almıştır. 2009 yılında Demir Demirkan ile birlikte Painted on Water isimli bir grup kurmuştur.

Kenan Cihan Doğulu, ünlü bir Türk pop sanatçısıdır. Müziğe henüz 5 yaşında piyano çalarak başlamıştır. 2007 yılında Helsinki’de düzenlenen Eurovision Şarkı Yarışması’nda Türkiye’yi temsil etmiş ve 163 puanla dördüncü olmuştur. 2008 yılında Sezen Aksu işbirliği ile, hit singleı Çakkıdı’nın da yer aldığı “Festival” albümünü çıkardı.

Söz yazarı olarak öne çıkan Gülşen, özellikle kariyerinin ilk yıllarından sonra kendi şarkılarını söylemeye başladı ve diğer meslektaşları için pek çok hit şarkı üretti. 2015 yılında YouTube’da en çok izlenen Türk şarkıcı ve bir yıl sonra yine YouTube’da klibi 200 milyondan fazla izlenen ilk Türk şarkıcı oldu. Kariyeri boyunca 6 kez Altın Kelebek ve 9 Kral Pop Ödülü dahil olmak üzere, çok sayıda ödül kazandı.

Yalın ilk şarkılarını lise yıllarında yazdı ve Ekonomi okumak için üniversiteye başladığında müzikle daha da yakınlaştı. Sektörde uzun yıllara dayanan bir geçmişi olmasa da 2004’te En İyi Çıkış Yapan ve 2005’te En İyi Şarkı dahil olmak üzere beşten fazla prestijli ödül kazandı. 2006 yılında ise Amerikan Reggie şarkısıcısı Shaggy ve Japon/Amerikan asıllı AI ile, AI’ın What’s Goin’ albümündeki Famous şarkısında düet yapmıştır.

Zeynep Bastık, geçtiğimiz yıl yaptığı cover viral haline geldikten ve 100 milyondan fazla izlendikten sonra oldukça popüler oldu. Bu kadar ünlü olan cover ise Türk rap şarkıcısı Ezhel’in “Felaket” isimli şarkısıydı. “Adı Mutluluk” ve “Yasak Elma” gibi TV yapımlarında da yer alan Bastık, oyunculuk da yapmaktadır.

Levent Yüksel yalnızca bir şarkıcı değil, aynı zamanda pek çok enstrüman çalabilen bir müzisyendir ve 1993 yılından beri kariyerini sürdürmektedir. Müzik kariyerine yetenekli bir bas gitarist olarak başlayan Yüksel, kısa süre sonra ilk solo albümünü çıkardı ve o zamandan beri en yetenekli Türk şarkıcılar arasında gösterilmektedir. Yalnızca Türkiye’de değil, tüm dünyada tanınmaktadır ve “Zalim” isimli meşhur parçası dünya çapında pek çok reklam filminde kullanılmıştır.

Nil, genelde sıradışı sözleriyle tanınan şarkıcı ve söz yazarıdır. Müziğe olan ilgisi ve tutkusu babası Suavi Karaibrahimgil’den kaynaklanmaktadır. Nil aynı zamanda Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler okumuş ve müzik kariyeri başlamadan önce profesyonel olarak yaptığı reklamcılık mesleğinde 2 tane Kristal Elma ödülü kazanmıştır.

2006 yılında ilk singleı “Aşkı Bulamam Ben” ile üne kavuştu. Müzik listelerini sallamadan önce, kariyerinde izlerini halen gördüğümüz, Tarkan’ın vokalistliğini yapmıştır. Ayrıca Shakira’nın Türkiye turnesinde de vokallerden biri olarak seçilmiştir. Müzik kariyerinin yanı sıra pek çok markanın yüzü ve “O Ses Türkiye” yarışmasının jüri üyesidir.

Şarkıcı ve söz yazarı olarak ilk albümü “Sıla” 2007 yılında piyasaya çıktı. “… Dan Sonra” şarkısı Türk Top 20 listesinde ilk sıraya yerleşti ve hem eleştirel hem de ticari başarı elde etti. Söz yazarı ve besteci olarak tanınan ve eleştirmenlerin de favorisi olan Sıla, Efe Bahadır ile birlikte neredeyse tüm şarkılarını tek başına yazmıştır. Bunun dışında pek çok meslektaşına da şarkı sözü vermiştir.

Kariyerine 1990’larda şarkı yazarı olarak başlayan Mustafa Sandal 1994’te şarkıcılığa başlamış ve kısa sürede ciddi bir başarı yakalamıştır. 2013 yılında çıkardığı “Tesir Altında” adlı singleı o yılın en çok satan singlelarından biri olmuştur. Sandal, kariyeri boyunca pek çok ödül kazandı. “Kop” albümü ile 2002 yılında En İyi Erkek Şarkıcı seçildi. Müzik, TV, reklam, sinema ve diğer mecralardaki işlerinin yanısıra, dünya çapında 14 milyondan fazla albüm sattı ve birçok sanatçı ile işbirlikleri gerçekleştirdi.

Çıkışını 2000’li yılların başında yaptı ve o zamandan beri sayısız başarılı şarkılarıyla müzik listelerinin vazgeçilmez isimlerinden biri olarak kariyerine devam ediyor. Şarkılarının yanı sıra sıradışı kıyafet seçimleriyle de ilgi çeken Yener, kariyeri boyunca defalarca kez imajını yeniledi. Bir süre elektronik müzikle de ilgilenerek zaman zaman kendi müzik tarzında da değişiklikler yapmıştır.

Emre Altuğ yetenekli bir şarkıcı ve oyuncudur. Kariyerine Sertab Erener, Levent Yüksel ve Nilüfer gibi tanınmış sanatçıların vokalisti olarak başlamıştır. 2000 yılında solo albümünü yayınladı ve albümde yer alan “Bir de Bana Sor” şarkısı hit oldu. Müzik kariyerinin yanı sıra “Geniş Aile Komşu Kızı” ve “Sihirli Annem” dizilerinde yer almaktadır.

Tanınmış bir model ve şarkıcıdır. Pop ile Arabesk müziği harmanladığı ilk solo albümü “Sebebim” 1996 yılında çıkmıştır. Mehmetçik Vakfı’na yaptığı bağışlar sebebiyle aynı zamanda bir hayırsever olarak da bilinir. Bunların dışında pek çok kez TV programı sundu, jüri üyeliği yaptı ve çeşitli markaların reklam yüzü oldu. Demet Akalın’a özellikle dedikodu sitelerinde sık sık rastlamaktayız.

Mehmet Yaşar Günaçgün ilk albümü “Divan” ile Altın Plak ödülünü kazandı. Bir üçleme hayali olan Yaşar, ilk albümü sonrasında “Esirimim” ve “Masal” adında iki albüm daha çıkardı. 4. albümü “Sevdiğim Şarkılar”da ise en sevdiği klasikleri seslendirdi ve bunun ardından da 5. albümü “Hatırla” piyasaya sürüldü. Son olarak, 2006 yılında 6. albümü “Sevda Sinemalarda” çıktı.

Nilüfer Yumlu, tanınmış bir Türk pop sanatçısıdır. 15 yaşındayken Hafta Sonu gazetesinin düzenlediği Altın Ses Şarkı Yarışması’na katıldı ve yarışmayı kazandı. 1992’de vizyona giren “Show Yapma” adlı film Nilüfer’in ününü oldukça artırdı. Nazar grubuyla birlikte, Finlandiya’dan Seija Simola ile birlikte 18. sırada tamamladığı, Eurovision’da 1978’de Türkiye’yi temsil etti. 1997’den beri Türkiye’nin UNICEF Ulusal Büyükelçisidir. 1998 yılında ise Devlet Sanatçısı unvanını almıştır.

1975 yılında Almanya’ya göç etmiş olsa da anadilinde şarkı söyleyen bir sanatçıdır. İlk sahne deneyimini 1988’de yaşamıştır. 1992’de  Saarlaendischer Rundfunk Radyo’su tarafından “Yılın En İyisi” seçilmiştir. 1994 yılında da Frankfurk Kültür Festivali’nde “Medya Sanatçısı” ödülünü kazanmıştır. Ağustos 1995’te Türkiye’ye dönmüş ve ilk solo albümünü çıkarmıştır. 2000 yılında kurduğu prodüksiyon şirketi RER ile sektöre genç yetenekler kazandırmayı hedeflemektedir.

Ajda Pekkan 50 yılı aşan kariyeriyle başarılı bir sanatçıdır. 20’den fazla albümü vardır ve dünya çapında 30 milyondan fazla albüm satışı gerçekleştirmiştir. Sektördeki lakabı Superstar’dır ve pop müzikte zirveyi Sezen Aksu ile paylaşmaktadır. Pekkan kariyeri boyunca sayısız ödül almış ve uluslararası turnelere çıkmıştır. 1980 yılında Eurovision’da Türkiye’yi “Pet’roil” (Petrol) şarkısıyla temsil etmiştir.

Hem tıp fakültesi hem de konsevatuvar mezunudur. Eklektik uslübu ve çeşitli şarkı seçimleri (Rembetika, Chansons, klasik Türk müziği, Türk halk müziği vb.) ile tanınır. İki yıl boyunca UNICEF’in Türkiye İyi Niyet Elçisi görevini sürdürmüştür. 25 yıl boyunca tıp doktoru olarak çalıştıktan sonra 2017 yılında emekli olmuştur. Kariyeri boyunca 10’un üzerinde albüm çıkarmıştır.

Yaylı, telli ve saplı bir çalgı. Çene altı ile omuz arasına sıkıştırılarak yayla çalınan dört telli bir çalgı olan kemanın menşei kesin olarak bilinmemektedir. Orta Asya Oğuz Türklerinin bir çalgısı olan Oğuz Kemençesi (kemençe-i guz) nin kemanın menşei olduğu ve Hindistan’a yayılmasından sonra Haçlı seferleri ile Avrupa tarafından tanındığı ve geliştirildiği bazı kaynaklarda belirtilmektedir. Avrupa’da, özellikle İtalya’da gelişen keman, bu gelişmesini 16. yüzyılın başlarından 17. yüzyılın sonuna kadar olan süre içerisinde tamamladı. İslam dininin harbe hazırlık dışında çalgılara müsaade etmemesinden keman, Osmanlılar zamanında hemen hemen hiç kullanılmamıştır. Ancak Tanzimatın ilanından sonra batı kemanı olarak girmeye başlamıştır
Keman, başlıca sekiz kısımdan ibaret bir çalgıdır. Bu kısımlar: Gövde, üst kısım, alt kısım, siyah tahta, telleri tutan köprü arkasındaki siyah abanoz kısım, eşik, salyangoz ve anahtarlardır. Yapımı zor olan kemanın boyu 60-62 santimetredir. Bunun 38 santimetresini gövde, 25 santimetresini ise sap teşkil eder. Keman yayı 75 cm uzunluğunda, reçinelenmiş at kılındandır, gövde, içi boş olup, ince tahtadan yapılır. Kemandaki teller sol, re, la ve mi (en kalın, kalın, ince, ve en ince) telleridir. Ekseriya kırmızımsı sarı, vişne çürüğü, bazen koyu sarı, turuncu, kahverengi, kırmızı cila ile renklendirilir. İnce uzun şekilli olan keman ucu çeneye dayanarak, sapı sol elle tutulmak ve parmaklar tellere basmak suretiyle ve sağ elin tuttuğu yay tellere sürterek çalınır.
Normal olarak keman öğrenimi dokuz senede tamamlanır. Virtüözlük için gerekli olan çalışmalar ise bunun haricindedir. Ses sahası 4,5 sekizlik olan keman için notalar sol anahtarı ile yazılır. Meşhur bestekar Boch ile başlayan, keman için müzik parçalarının (konçertoların) bestelenmesi, zamanla yaygınlaşarak çok büyük sayılara ulaşmıştır. Keman, çok geniş ses imkanlarına sahip olduğundan dolayı orkestra içinde veya tek başına (solo) olarak yaygın bir şekilde kullanılır.